Proje yürütücülüğünü Öğr. Gör. Muhammet Emin Arı'nın üstlendiği çalışmada; mekanik kabinden elektronik kontrol sistemlerine, simülasyon yazılımından yapay zekâ modüllerine kadar çok bileşenli bir altyapı oluşturulması planlanıyor.

Üniversitelerde Bir İlk: Uygulamalı Sürüş Altyapısı

Proje yürütücüsü Öğr. Gör. Muhammet Emin Arı, Türkiye'de makinistlik eğitimi veren hiçbir üniversitede uygulamalı sürüş simülatörü altyapısının bulunmadığına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Adaylar tren makinisti ehliyeti sürecindeki uygulamalı sürüş eğitimlerini ancak mezuniyet sonrasında demir yolu tren işletmeleri bünyesinde çoğunlukla şehir dışındaki maliyetli programlardan alabilmekte. Geliştireceğimiz gerçekçi bir tren simülatörüne duyduğumuz ihtiyaç neticesinde bu proje şekillendi."

Karabük-Zonguldak Hattı Sanal Ortama Aktarılacak

Projenin simülasyon yazılımı ve yapay zekâ modüllerinden sorumlu Dr. Öğr. Üyesi Cihan Bayraktar, ilk etapta sürüş güzergâhı olarak Karabük-Zonguldak hattının seçildiğini belirtti. OpenStreetMap platformundan alınan coğrafi verilerle hattın istasyonları, tünelleri ve köprüleriyle birlikte gerçek topografyasıyla sanal ortama aktarılacağını aktaran Bayraktar, öğrencilerin gece/gündüz sürüşü, hava koşulları, sinyal takibi ve acil durum senaryoları gibi pek çok farklı koşulu deneyimleyebileceğini kaydetti.

Sisteme entegre edilecek yapay zekâ modülleri sayesinde öğrencilerin sinyal takibi, frenleme ve hız kontrolü gibi parametreler üzerinden performansları analiz edilip raporlanacak; riskli davranışlar ise gerçek zamanlı olarak tespit edilecek.

Güvenli Eğitim ve Yeni Laboratuvar Hedefi

Projenin iş sağlığı ve güvenliği süreçlerini yürüten Doç. Dr. Hasan Eker, kabinin ve test ortamının mekanik, elektriksel ve ergonomik risklerinin değerlendirilerek acil durdurma butonu ve yalıtım devreleri gibi güvenlik önlemlerinin alınacağını belirtti.

Proje sonucunda Eskipazar Meslek Yüksekokulu bünyesinde Raylı Sistem Teknolojileri ve Sürüş Simülasyonu Laboratuvarı kurulması hedefleniyor.

Rektör Kırışık'tan Teşekkür ve Destek Mesajı

Projenin duyulmasının ardından Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu sosyal medya hesaplarından destek paylaşımında bulunurken, Karabük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık şu değerlendirmelerde bulundu:

"SİMURAY-KBÜ uzun süredir üzerinde çalıştığımız bir projeydi. Karabük Üniversitesi yapay zekâ alanında büyük bir ilerleme göstermiştir. Bu projede de bu gelişimin son derece önemli katkısı olmuştur. Ülkemize böyle önemli ve değerli bir projeyi kazandırmaktan dolayı Karabük Üniversitesi olarak son derece mutluyuz."

36 Saatlik Kapsamlı ve Uygulamalı Eğitim Takvimi

20 Temmuz - 20 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilen program, toplam 36 saatlik bir müfredattan oluşuyor. Haftada 3 gün ve günde 4 saat olarak planlanan eğitimlere, belirlenen yaş aralığındaki lise öğrencileri katılım sağlıyor. Üç hafta süren programın içeriği haftalara göre şu şekilde şekilleniyor:

İlk Hafta (Temel Beceriler ve Modelleme): Öğrenciler; iş sağlığı ve güvenliği, atölye kullanım kuralları, hassas ölçüm cihazlarının kullanımı, temel mekanik uygulamalar ve lehimleme teknikleri eğitimi alıyor. Ayrıca Tinkercad ortamında 3 boyutlu dijital modelleme çalışmaları gerçekleştiriliyor.

İkinci Hafta (Dijital Üretim ve Yapay Zekâ): 3 boyutlu yazıcıların çalışma prensipleri ve hızlı prototipleme süreçleri deneyimleniyor. Arduino platformu üzerinden temel elektronik ve sensör programlama uygulamaları yapılırken, öğrencilere yapay zekâ araçlarının güvenli, etik ve üretken kullanımı anlatılıyor.

Son Hafta (Proje Geliştirme ve Sunum): Takım çalışmasıyla yapay zekâ destekli proje fikirleri geliştiriliyor. Öğrenciler bu fikirleri projeye dönüştürmenin yanı sıra ulusal yarışma formatlarına uygun ön değerlendirme raporları hazırlama ve etkili sunum teknikleri konusunda uygulamalı çalışmalar yapıyor.

"Teknoloji ve Üretim Süreçlerini Gençlerle Buluşturuyoruz"

Karabük Üniversitesi'nde görev yapan ve TÜBİTAK tarafından Milli Teknoloji Atölyeleri atölye sorumlularından biri olarak görevlendirilen Mehmet Ali Akarsu, programın amacına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Lise öğrencilerine robotik kodlamadan proje tasarlama ve geliştirmeye kadar farklı alanlarda eğitimler verildiğini belirten Akarsu, programın teknoloji, Ar-Ge ve üretim süreçlerini gençlerle daha erken yaşlarda buluşturmayı amaçladığını ifade etti. Akarsu, ilerleyen dönemlerde katılımcı sayısının artmasını beklediklerini de kaydetti.

Başarıyla Tamamlayan Öğrencilere Önemli Avantajlar

Yaz okulunu başarıyla tamamlayan öğrencilere çeşitli önemli imkânlar ve ayrıcalıklar sunuluyor. Katılımcılar; Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından liselilere yönelik düzenlenen etkinliklerde katılım önceliği ve Milli Teknoloji Atölyelerinden yararlanma önceliği elde ediyor. Öğrenciler ayrıca seçecekleri TÜBİTAK Bilim Kampı'na doğrudan katılım hakkı kazanırken, programı başarıyla tamamladıklarını gösteren dijital katılım sertifikasının da sahibi oluyor.

Karabük Üniversitesi (KBÜ), akademik yapılanmasını ve eğitim altyapısını çağın gereksinimleri doğrultusunda güncelleyerek, 2026 tercih döneminde geleceğin mesleklerine yönelmek isteyen adaylara zengin ve farklı kariyer rotaları sunuyor. Üniversite bünyesindeki fakültelerin ve meslek yüksekokullarının yeniden yapılandırılması, teorik eğitimin proje kültürü ve uygulamalı çalışmalarla harmanlanmasına olanak tanıyor.

Bilişimden Yapay Zekâya: Geleceğin Teknolojilerine Odaklanan Fakülteler

İş süreçlerinin otomasyona devredildiği ve yapay zekâ teknolojilerinin hayatın her alanına entegre olduğu günümüzde, bilgisayar ve bilişim alanları en çok talep gören kariyer kapılarının başında geliyor.

Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi: Bilişim teknolojileri, bilgisayar bilimleri, yazılım ve yapay zekâ alanlarında nitelikli araştırmalar yürütürken, dijital dönüşümün ihtiyaç duyduğu beyin gücünü yetiştiriyor.

Bilişim Teknolojileri Meslek Yüksekokulu: Uygulama odaklı ön lisans programlarıyla adından söz ettiren yüksekokul; Elektronik ve Otomasyon Bölümü altında Yapay Zekâ Operatörlüğü ile Otonom Sistemler Teknikerliği programlarına ev sahipliği yapıyor. Ayrıca Yazılım, Uygulama Geliştirme ve Çözümleme Bölümü bünyesindeki Ön-Yüz ve Arka-Yüz Yazılım Geliştirme, Oyun Geliştirme ve Programlama ile Veri Tabanı, Ağ Tasarımı ve Yönetimi Bölümündeki Bulut Bilişim Operatörlüğü programlarıyla öğrencilerine sektğrın kapılarını ardına kadar aralıyor. Bu birimin 2026 yılında verdiği ilk mezuniyet sergisinde öğrenciler tarafından sergilenen 57 farklı özgün proje, uygulamalı eğitimin gücünü gözler önüne seriyor.

Çevre Dostu Otomotiv ve Raylı Ulaşımda Uzman Kadrolar

Ulaşım ve otomotiv sektöründe yaşanan köklü değişimler, nitelikli teknik eleman ihtiyacını her geçen gün artırıyor.

TOBB Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu: Bünyesinde yer alan Hibrit ve Elektrikli Taşıtlar Teknolojisi Programı ile çevre dostu otomotiv devrimine ayak uyduruyor. Batarya teknolojileri, elektrikli tahrik sistemleri ve araç elektroniği konularında uzmanlaşan öğrenciler, geleceğin yeşil ulaşım ekosistemine hazırlanıyor.

Eskipazar Meslek Yüksekokulu: Türkiye'nin hızla gelişen demir yolu ve raylı ulaşım altyapısına nitelikli makinistler kazandırıyor. Raylı Sistemler Makinistliği Programı çerçevesinde hayata geçirilen SİMURAY-KBÜ Projesi sayesinde öğrenciler; yerli tren sürüş simülatöründe hız kontrolü, frenleme, sinyal takibi ve acil durum yönetimi gibi kritik becerileri güvenli ve gerçeğe en yakın simülasyon ortamında deneyimleme fırsatı buluyor.

Mühendislik, Sosyal Bilimler ve Sağlıkta Çok Yönlü Yaklaşım

Geleceğin meslekleri yalnızca teknik alanlarla sınırlı kalmayarak hayatın her alanına yayılıyor.

Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi: Yeniden yapılandırılan mühendislik disiplinleri; yapay zekâ, akıllı üretim, otomasyon, ileri malzeme teknolojileri ve sürdürülebilirlik ekseninde geliştirilerek öğrencilerin küresel rekabete hazırlanmasını sağlıyor.

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi: Dijital toplum, yapay zekânın toplumsal etkileri, dijital ekonomi ve yeni çalışma modelleri gibi kavramları mercek altına alarak teknolojik dönüşümün insani ve toplumsal boyutlarını akademik bir süzgeçten geçiriyor.

Sağlık Teknolojileri: Tıp, Diş Hekimliği ve Sağlık Bilimleri fakültelerinde verilen geleneksel eğitimin yanı sıra yapay zekâ destekli tıbbi görüntüleme, biyoteknoloji ve sağlık verisi analizi gibi yenilikçi alanlar, geleceğin sağlık profesyonellerini teknolojiyle buluşturuyor.

Karabük Üniversitesi, 2026-YKS tercih sürecinde adaylara sadece bugünün mesleklerini değil, yarının dünyasına yön verecek kariyer kapılarını aralamaya devam ediyor.

Geleneksel Metallerin Yerini Nano Teknoloji Alacak

TÜBİTAK 1002 Programı kapsamında desteklenen "Novel Nano Parçacıklarla Güçlendirilen CFRP Lamine Kompozitlerin Demiryolu Araçları Hafif Gövde Tasarımlarına Uygulanmasının Sayısal ve Deneysel Yöntemlerle İncelenmesi" başlıklı projenin yürütücülüğünü KBÜ Eskipazar Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Muhammed Emin Arı yapıyor.

Havacılık ve otomotivde yaygın olan kompozit kullanımının raylı sistemlerde henüz istenen düzeyde olmadığını belirten Öğr. Gör. Arı, çalışmanın önemini şu sözlerle aktardı:

"Raylı sistemlerde hâlâ büyük ölçüde geleneksel metal malzemeler tercih edilmektedir. Ancak artan enerji verimliliği ve yüksek hız hedefleriyle birlikte bu tablo değişmekte, çalışmamız da tam bu noktada önem kazanmaktadır. Araç gövdelerinin hafifletilmesi; enerji tüketiminin azaltılmasında, ivmelenme-frenleme performansının artırılmasında ve altyapı üzerindeki yükün düşürülmesinde doğrudan belirleyicidir."

Grafen ve Molibden Katkısıyla Çelikten Hafif, Demirden Güçlü

Proje kapsamında karbon fiber takviyeli polimer kompozitlerin gücünü artırmak amacıyla mucizevi malzeme olarak bilinen grafen nanoplatelet ve molibden disülfür nano katkıları kullanılıyor. Vakum torbalama yöntemiyle üretilen malzemenin yenilikçi yönünü anlatan Arı, "Grafen yapısı malzemenin mekanik dayanımını, termal kararlılığını ve elektriksel iletkenliğini artırırken; molibden disülfür ise özgün tabakalı yapısı sayesinde yüksek ısıl dayanıma ve aşınma direncine katkı sağlıyor" dedi.

İki Büyük Üniversitenin Güç Birliği

Projenin danışmanlığını KBÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bilge Demir yürütüyor. Akademik güç birliğinin sağlandığı projede üretimler, araştırmacı Dr. Öğr. Üyesi Cahit Bilgi’nin görev yaptığı İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (İÜC) Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu İleri Kompozit Laboratuvarı’nda gerçekleştirildi. Malzemelerin test ve karakterizasyon süreçleri ise KBÜ ve İÜC ortak laboratuvar altyapısıyla yürütülüyor.

Uluslararası Standartlarda Test Edildi: İlk Sonuçlar Başarılı

Geliştirilen malzemelerin uluslararası EN 12663 standartlarına göre test edildiğini belirten Öğr. Gör. Muhammed Emin Arı, elde edilen ilk verilerin çeliğe kıyasla çok ciddi bir hafifleme potansiyeli sunduğunu ve bu başarıyı uluslararası bilimsel yayınlara taşımaya başladıklarını müjdeledi.

Proje tamamlandığında, Türkiye'nin milli hızlı tren ve raylı sistem projelerinde dışa bağımlılığı azaltacak, tamamen yerli ve yüksek performanslı bir gövde malzemesi literatüre ve sanayiye kazandırılmış olacak.

Disiplinler Arası Dev Kadro

Projenin yürütücülüğünü KBÜ Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Yazılım Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Caner Özcan üstleniyor. Projede KBÜ Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalından Dr. Öğr. Üyesi Adem Pekince'nin yanı sıra Ordu Üniversitesinden Prof. Dr. Yasin Yaşa ve Sinop Üniversitesinden Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Karaoğlu araştırmacı olarak görev alıyor. Güçlü kadroda ayrıca diş hekimliği alanından 3 uzmanlık öğrencisi ile bilgisayar bilimleri alanından 2 doktora öğrencisi de ter döküyor.

10 Bin Röntgen Filmiyle Eğitildi: Hastalıkları Anında Tanıyor

Yaklaşık 10 bin panoramik diş görüntüsünden oluşan dev bir veri setiyle eğitilen derin öğrenme tabanlı sistem; diş çürüğü, gömük diş, periapikal radyolüsensi ve hatta hayati risk taşıyabilen kalsifiye karotid aterosklerotik plak gibi patolojileri tespit edebiliyor. Yazılım, dişlerin numaralandırılmasını ve anatomik yapıların segmentasyonunu (bölütlenmesini) otomatik olarak gerçekleştirerek hekimlerin iş yükünü hafifletiyor.

Doç. Dr. Caner Özcan: "Veri Toplama Tamam, Yapay Zekayı Uyguluyoruz"

Projenin ilk 6 ayını başarıyla geride bıraktıklarını belirten Proje Yürütücüsü Doç. Dr. Caner Özcan, çalışmanın mevcut durumuna ilişkin şu bilgileri verdi:

"Geliştirdiğimiz DentiAssist yazılımı, dental görüntülerdeki anatomik bölgelerin sınıflandırılması üzerine odaklanıyor. Şu anda veri toplama çalışmalarımızı eksiksiz tamamladık ve derin öğrenme modellerini bu verilere uygulama aşamasına geçtik. Umarım çalışmalarımız nihayete erdiğinde, diş hekimliğinde pratikte doğrudan uygulayabileceğimiz yerli ve yenilikçi bir dental çözüm üretmiş olacağız."

Dr. Öğr. Üyesi Adem Pekince: "Hem Kliniğe Hem Eğitime Katkı Sağlıyor"

2018 yılından bu yana bilgisayar mühendisleriyle diş hekimliğinde yapay zekâ entegrasyonu üzerine çalıştıklarını ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Adem Pekince, DentiAssist'in eğitim alanındaki faydalarına dikkat çekti:

"Geliştirdiğimiz yazılım yalnızca klinik süreçleri hızlandırmakla kalmıyor, tıp ve diş hekimliği öğrencilerinin eğitimine de büyük katkı sunuyor. Öğrenciler, başlarında bir eğitmen dahi olmadan, klinik ortamda karşılaşabilecekleri bir hastanın radyografisindeki çürükler veya nadir görülen patolojiler hakkında yapay zekâ sayesinde fikir elde edebiliyorlar. Günlük rutindeki panoramik radyografileri başarıyla analiz edebiliyoruz."

Karabük Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen bu disiplinler arası proje, yapay zekâ teknolojilerinin diş hekimliği kliniklerine entegre edilmesinde öncü bir rol üstlenirken, üniversitenin sağlık teknolojilerindeki küresel gücünü de bir adım öteye taşıyor.

Karabük genelindeki çocukları ve gençleri bilimle buluşturacak heyecan verici bir yaz programı başlıyor. Türkiye genelindeki TÜBİTAK Bilim Merkezlerinde eş zamanlı olarak düzenlenecek olan "TÜBİTAK Bilim Merkezleri Yaz Akademisi", kapılarını Karabüklü öğrencilere açıyor. Yaz tatilinde teknoloji, kodlama ve üretim odaklı yeni beceriler kazanmak isteyen öğrenciler için başvuru süreci resmen başladı.

Robotunu Tasarla, Kodunu Yaz ve Üret!

Öğrencilerin teorik bilgileri pratiğe dökmesini hedefleyen Yaz Akademisi kapsamında, geleceğin teknolojilerine yön verecek uygulamalı eğitimler verilecek. Atölyelere katılan öğrenciler robotik tasarımlar yapacak, kendi kodlarını yazacak ve üretimin her aşamasını bizzat deneyimleyecek. Hem bilimi keşfetme hem de keyifli vakit geçirme fırsatı sunan program, iki farklı yaş grubuna özel olarak tasarlandı.

Başvuru Şartları ve Kritik Tarihler Neler?

Karabük Belediyesi tarafından paylaşılan bilgilere göre, Yaz Akademisi'ne şu sınıflardaki öğrenciler başvuru yapabilecek:

• 1. Grup: 3., 4. ve 5. sınıfa geçen öğrenciler

• 2. Grup: 6. ve 7. sınıfa geçen öğrenciler

Takvim Detayları:

• Son Başvuru Tarihi: 4 Temmuz 2026 Cumartesi | Saat: 17.30

• Kesin Kayıt Tarihleri: 6 – 9 Temmuz 2026 | Saat: 16.00

Programa katılmak isteyen Karabüklü veliler ve öğrenciler, detaylı bilgiye ulaşıp başvurularını TÜBİTAK'ın resmi web sitesi (bilimgenc.tubitak.gov.tr/yaz-akademisi) üzerinden gerçekleştirebilecekler.

Karabük Üniversitesi (KBÜ) Safranbolu Başak Cengiz Mimarlık Fakültesi, kültürel mirasın korunmasında dijital çağın en büyük teknolojisini sahaya indiriyor. Fakültede yürütülen TÜBİTAK 1002 destekli yenilikçi araştırma projesi kapsamında, tarihi yığma taş yapılardaki çatlak, deformasyon ve benzeri yüzey hasarlarının yapay zekâ destekli makine öğrenmesi modeliyle otomatik olarak tespit edilmesini sağlayan bir yöntem geliştiriliyor.

Dev Projenin Merkezinde Safranbolu ve Çevre İller Var

Doç. Dr. Mehmet Mutlu yürütücülüğünde, Mimarlık Bölümü Arş. Gör. Mustafa Haki Eraslan'ın görev aldığı "Tarihi Yığma Taş Yapılarda Yüzey Hasarlarının Makine Öğrenmesi Modeli ile Tespiti" başlıklı projede güçlü bir akademik kadro yer alıyor. Proje ekibinde ayrıca KBÜ öğretim üyelerinden Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Bilgehan İyican ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünde görev yapan Doç. Dr. Serap Sevgi araştırmacı olarak bulunuyor.

Projenin sahadaki veri toplama aşaması hakkında bilgi veren Arş. Gör. Mustafa Haki Eraslan; başta Safranbolu olmak üzere Tokat, Amasya, İstanbul, Bartın, Kastamonu ve Bolu gibi tarihi dokusuyla öne çıkan şehirlerden taş yapılardaki hasar verilerini topladıklarını ve bu verilerle derin öğrenme algoritmalarını eğittiklerini belirtti.

3 Boyutlu Modellerle Otomatik Hasar Tespiti ve Raporlama

Geliştirilen teknoloji sayesinde tarihi yapıların fotogrametrik verileri kullanılarak önce üç boyutlu dijital modelleri oluşturuluyor. Açık kaynak kodlu yazılımlara aktarılan bu modeller üzerinden otomatik cephe görüntüleri elde ediliyor. Geliştirilen yapay zekâ tabanlı yazılım, insan gözünün gözden kaçırabileceği ya da geleneksel yöntemlerle günlerce sürecek çatlak ve deformasyon analizlerini otomatik olarak gerçekleştirerek rölöve ve hasar tespit raporlarına dönüştürüyor.

"Geleneksel Yöntemlerin Kısıtlılıklarını Aşacağız"

Geleneksel hasar tespit yöntemlerindeki zaman ve iş gücü kısıtlılıklarını aşmayı hedeflediklerini vurgulayan Eraslan, "Uzman denetimli, yapay zekâ destekli bir hasar tespit iş akışı geliştirmekteyiz. TÜBİTAK programı kapsamında desteklenen projemizde önemli aşamaları tamamladık. Bu çalışmadan elde edeceğimiz çıktılarla gelecekte ulusal ve uluslararası düzeyde yeni çalışmalar yürütmeyi hedeflemekteyiz" ifadelerini kullandı.

KBÜ’de başarıyla sürdürülen bu proje, yapay zekâ teknolojilerinin kültürel mirasın korunmasındaki rolünü artırırken, tarihi yapıların belgelenmesi ve bilimsel yöntemlerle korunması süreçlerine küresel ölçekte yenilikçi bir çözüm sunuyor.

[related-posts id="105820" color="bg-primary"][/related-posts]

Programın açılış konuşmalarında, teknolojide yaşanan hızlı değişimin mühendislik ve teknik alanlarda ihtiyaç duyulan bilgi ve becerileri yeniden tanımladığına dikkat çekildi. Katılımcılara, sektörde uzun yıllar görev yapmış uzmanlarla bir araya gelmenin mesleki gelişim ve dijital dönüşüme uyum açısından büyük önem taşıdığı vurgulandı.

[related-posts id="105824" color="bg-danger"][/related-posts]

Prof. Dr. Erdem Uluğ konuşmasında, yapay zekânın gelecekte yalnızca bir araç değil, insanın bir uzantısı haline geleceğini belirtti. Makine öğrenmesi ve derin öğrenme süreçlerine değinen Uluğ, sistem performansının doğrudan veri kalitesiyle ilişkili olduğunu vurguladı. Yazılım süreçlerinin giderek yapay zekâ tarafından yönetileceğine dikkat çeken Uluğ, bu yeni dönemde matematiksel düşünme ve algoritma bilgisinin mühendisler için stratejik bir yetkinlik haline geldiğini ifade etti. Ayrıca USS Teknoloji ve EXABI Bilişim aracılığıyla Karabük Üniversitesi öğrencilerine sunulan ücretsiz online eğitim ve sertifikasyon imkanlarının da altını çizdi.

[related-posts id="105828" color="bg-dark"][/related-posts]

Konuşmasında yapay zekânın gelecekte yalnızca bir teknoloji aracı olmaktan çıkarak insan yaşamının ayrılmaz bir parçası haline geleceğini ifade eden Prof. Dr. Erdem Uluğ, makine öğrenmesi ve derin öğrenme teknolojilerinin gelişim sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yapay zekâ sistemlerinin başarısında veri kalitesinin belirleyici unsur olduğunu vurgulayan Uluğ, yazılım geliştirme süreçlerinde yapay zekânın etkisinin giderek artacağını söyledi. Bu dönüşümle birlikte matematiksel düşünme becerisi ve algoritma bilgisinin mühendisler açısından vazgeçilmez bir yetkinlik haline geldiğini dile getiren Uluğ, ayrıca USS Teknoloji ile EXABI Bilişim iş birliği kapsamında Karabük Üniversitesi öğrencilerine sunulan ücretsiz çevrim içi eğitim ve sertifika programları hakkında da bilgi verdi.

Program, dijital dönüşüm sürecine ayak uyduramayan birey ve kurumların önümüzdeki on yıl içinde rekabet avantajlarını kaybedebileceğine yönelik değerlendirmelerle tamamlandı. Etkinlik, öğrencilerden gelen soruların uzmanlar tarafından yanıtlanmasının ardından sona erdi.

Bölgesel inovasyon ekosisteminin güçlendirilmesi ve teknoloji odaklı kalkınmanın desteklenmesi amacıyla düzenlenen “Orta ve Batı Karadeniz Teknoloji Geliştirme Bölgeleri 3. Koordinasyon Toplantısı”, Karabük Teknokent ev sahipliğinde geniş bir katılımla gerçekleştirildi.

Zirveye; Çankırı, Kastamonu, Tokat, Bartın, Çorum, Samsun, Sinop ve Zonguldak’ta faaliyet gösteren teknoloji geliştirme bölgelerinin temsilcileri katıldı. Program kapsamında bölgesel iş birlikleri, ortak proje geliştirme fırsatları, girişimcilik ekosisteminin güçlendirilmesi ve teknokentler arası koordinasyon masaya yatırıldı.

Rektör Kırışık: "Sosyal İnovasyonda Aktif Rol Üstleniyoruz"

Toplantının açılışında konuşan Karabük Teknokent Yönetim Kurulu Başkanı ve Karabük Üniversitesi (KBÜ) Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, Anadolu'da örgütlenen teknokentlerin birlikte çalışarak farklı yaklaşımlar geliştirmesi gerektiğini vurguladı. Karabük Teknokent bünyesinde sosyal inovasyona da kapı açtıklarını belirten Rektör Kırışık şöyle konuştu:

“Sosyal inovasyon projelerinin de teknokente girme altyapısı mevcut. Onları da teşvik edecek, destekleyecek bir rol üstleniyoruz. Dolayısıyla bu konuda biraz daha aktif olmamız gerekiyor. Bu başlangıcın sonraki aşamalarında daha büyük projeler, daha büyük birliktelikler ve daha spesifik konular üzerine çalışmalar yapabiliriz. Teknokentler bizim göz bebeğimiz kurumlar. Güzel kararlar alalım ve ülkemize, milletimize, devletimize faydalı olacak işler üretelim.”

Karabük Teknokent Yüzde 100 Doluluğa Ulaştı

Karabük Teknokent Genel Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Samet Nohutçu ise merkezin faaliyetleri ve gelecek hedefleri hakkında kapsamlı bir sunum yaptı. Teknokent’in 2020 yılında aktif hale geldiğini ve 2023 itibarıyla yüzde 100 doluluk oranına ulaştığını kaydeden Nohutçu, "2023 yılından bu yana doluluk oranımız yüzde 90’ın altına hiç düşmedi" dedi.

Teknokent’in güçlü ortaklık yapısına da değinen Nohutçu, en büyük paydaşın yüzde 48 ile Karabük Üniversitesi olduğunu; KARDEMİR’in yüzde 20, Karabük Belediyesi, TSO ve OSB’nin ise yüzde 5’er paya sahip olduğunu, ayrıca bölgedeki 10 demir-çelik firmasının da ekosistemde yer aldığını aktardı.

Sektörler Arası Ortak Güç Birliği

Bölgesel kalkınmada her ilin kendi uzmanlık alanıyla sürece katkı sunabileceğine dikkat çeken Nohutçu, Karabük’ün demir-çelik alanındaki gücünün yanı sıra Sinop’un su ürünleri, Kastamonu’nun ahşap ürünleri ve Çorum’un savunma sanayi alanındaki potansiyelini birleştirerek ortak AB projeleri ve uluslararası fonlar üretebileceklerini belirtti. Nohutçu, "Ortak güçle hareket ederek kalıcı ve sürdürülebilir bir büyüme ortaya koyabiliriz" ifadelerini kullandı.

Açılış konuşmalarının ardından geçilen “Birlik Vizyonu ve Yol Haritası” başlıklı oturumlarda; kurumsal iş birliği mekanizmaları, ortak eğitimler, uluslararası fonlar ve bölgesel uzmanlık alanları doğrultusunda atılacak adımlar kararlaştırıldı. Zirve, günün anısına çekilen aile fotoğrafıyla son buldu.

Haziran ayında tanıtılması beklenen yeni işletim sistemiyle birlikte, iPhone 11 serisi ve iPhone SE (2020) modeli için yolun sonu görünüyor. Yeni güncellemeyle birlikte iPhone 11, iPhone 11 Pro, iPhone 11 Pro Max ve iPhone SE (2020) cihazlarının yazılım desteğinin sona ereceği belirtiliyor.

Kullanıcılar Yeni Cihaz Almak Zorunda Kalacak

Milyonlarca kullanıcıyı yeni cihazlara geçişe zorlayacak bu kararın arkasında ise teknik nedenler yer alıyor. Apple’ın geliştirdiği yeni nesil yapay zeka özellikleri ve artan sistem gereksinimleri, eski donanımların performans sınırlarını aşmış durumda. Bu nedenle söz konusu modeller için yazılım desteğinin sonlandırılması kaçınılmaz hale geliyor.

Kararda en kritik etkenlerden biri donanımsal sınırlar oldu. Özellikle A13 Bionic işlemci ve mevcut RAM kapasitesi, iOS 27 ile gelmesi beklenen gelişmiş özellikleri karşılamakta yetersiz kalıyor. Bu durum, Apple’ın söz konusu modeller için desteği sonlandırma kararını hızlandırdı.

Daha önce iPhone XR ve iPhone XS serisini güncelleme kapsamı dışında bırakan şirket, bu adımıyla birlikte milyonlarca kullanıcıyı yeni nesil cihazlara yönlendirecek bir dönemin kapısını aralıyor.

[related-posts id="103112" color="bg-primary"][/related-posts]

Karabüklü vatandaşların da sıklıkla kullandığı Android cihazlar büyük bir tehdit altında olduğu belirtildi. Google Play Store üzerinden sunulan sistem temizleyici, oyun ve fotoğraf galerisi gibi maskelenmiş uygulamaların içine gizlenen "NoVoice" yazılımı, kullanıcıların tüm hassas verilerini çaldığı iddia edildi.

Fabrika Ayarları Bile Kurtarmayabilir!

McAfee araştırmacıları tarafından ortaya çıkarılan bu tehlikenin en korkutan yanı ise kalıcılığı. Uzmanlar, bazı durumlarda virüsün sistem dosyalarına o kadar derin işlediğini, telefonun fabrika ayarlarına döndürülse dahi tamamen temizlenemediğini vurguladı.

[related-posts id="103020" color="bg-success"][/related-posts]

Hangi Uygulamalar Riskli?

Özellikle Biodun Popoola tarafından geliştirilen “SwiftClean” adlı uygulama ön plana çıksa da, toplamda 50’den fazla uygulamada bu virüse rastlandığı belirtildi. "NoVoice" (Sessiz Ses) adı verilen yazılım, cihazın "root" yetkisini ele geçirerek kullanıcı adlarına ve parolalara, mobil bankacılık bilgilerine, kişisel veriler ve mesajlara erişebildiği belirtildi.

[related-posts id="103194" color="bg-danger"][/related-posts]

Google’dan Açıklama

Google yetkilileri, Mayıs 2021 sonrasında güvenlik güncellemesi almış cihazların büyük oranda koruma altında olduğunu belirtti. Ancak uzmanlar, eski model cihaz kullananların veya güncellemelerini aksatanların doğrudan hedef olduğunu ifade ediyor.

[related-posts id="102927" color="bg-warning"][/related-posts]

Kullanıcıların mağduriyet yaşamaması için uzmanlar şu önlemleri sıralıyor:

1. Telefonunuzdaki bilinmeyen veya düşük puanlı temizlik/galeri uygulamalarını derhal silin.
2. Bir uygulamayı indirmeden önce mutlaka kullanıcı yorumlarını ve geliştirici bilgilerini inceleyin.
3. Telefonunuzun işletim sistemi ve güvenlik yamalarını her zaman en güncel sürümde tutun.
4. Uygulamalarınızı yalnızca Google Play Store gibi resmi kanallardan indirin, ancak burada bile temkinli olmayı elden bırakmayın.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mustafa Softa ve Fırat Üniversitesi’nden Araştırma Görevlisi Elif Akgün, yıllar boyunca uydu radar verilerini kullanarak Türkiye’nin yer kabuğu hareketlerini incelemeye aldı.

Akademisyenler tarafından "Orta Anadolu Tektonik Geçiş Bölgesi'nin Saptanması: Entegre Jeodezik (GNSS/InSAR) ve Sismik Verilerden Elde Edilen Kısıtlamalar" başlıklı çalışması, uluslararası bir bilimsel dergide yayınlandı.

"Orta Anadolu geçiş zonu karşımıza çıkıyor"

Araştırmanın detaylarına değinen Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, "Şimdi normalde Anadolu bloğunun doğudan Arap plakası, batıda şuradan Afrika plakasının sıkıştırmasıyla Ege denizine doğru böyle batıya doğru bir kaçış yaptığını biliyoruz zaten. İyi bilindiği üzere Anadolu bloğu, Türkiye'nin tamamını kapsayan Anadolu, Ege denizine doğru batıya doğru bir hareket yapıyor, bir kaçma hareketi yapıyor. Biz bu hareketi bileşenlerine ayırdık, kuzey ve doğuya yönlü hareketlerini ayrıştırdık. Bunun neticesinde karşımıza şöyle bir tablo çıktı. Doğu kısma göre aşağıya güneye doğru hareket ediyor ve burada ortada bir geçiş zonu karşımıza çıkıyor. Biz buradaki geçmişten günümüze meydana gelen depremleri de inceledik ve burada şunu tespit ettik: Şu bölgede Doğu Anadolu fayı burada görüyorsunuz, Arap plakası burada Doğu Anadolu fayını sıkıştırıyor. Buradan da Afrika plakası daha yavaş bir hareketle sıkıştırıyor. Bunun neticesinde şurada ortada bir gerilim bölgesi ortaya çıkıyor. Bunun da 4.5 milyon yılda yani şuradaki S şekliyle aynı zaman diliminde meydana geldiğini görüyoruz. Depremler meydana gelebilir ama ilerleyen zamanda, Anadolu'nun milyonlarca yıldan bahsediyoruz tabii ki burada, milyonlarca yıl sonra her iki tarafının birbirinden ayrışması, ortadan ikiye bölünmesi söz konusu." Şeklinde konuştu.

Antalya'dan Karadeniz Ereğli'ye sıfır hattı

Türkiye'nin doğusunun kuzeye, batısının ise güneye hareket ettiğini belirten Kutoğlu, "Uzun yıllardır uydu radar verisiyle Türkiye'nin yer kabuğu hareketlerini inceliyoruz. Bu yer kabuğu hareketlerini daha derin bir analize tabi tuttuğumuzda, Ankara'nın doğusunda kalan kısmının kuzeye doğru hareket ettiğini, batısında kalan kısmının da güneye doğru hareket etmiş olduğunu tespit ettik. Tabii bunun neticesinde de Antalya'dan yukarıya doğru, Karadeniz Ereğli'ye doğru bir beyazla görmüş olduğumuz bir sıfır hattının olduğunu tespit ettik. Bu sıfır hattının doğusu yukarıya, batısı da aşağıya doğru hareket ettiği için sıfır hattı etrafında bir gerilim bölgesi meydana geliyor. Buna biz Orta Anadolu geçiş zonu adını verdik yaptığımız yayında. Bu Orta Anadolu geçiş zonu etrafında geçmiş yıllarda irili ufaklı depremler meydana gelmiş. Bu da bu hattın varlığını doğrular nitelikte. Bu durum bize şunu gösteriyor: Bu gerilim devam ettiği sürece, bu şekilde devam ettiği sürece, Türkiye'nin doğusu, Ankara'nın doğuda kalan kısmı yukarıya, batısında kalan kısmı aşağıya devam edecek ve bu milyonlarca yıllık bir süreç içerisinde bu miktar kilometrelere ulaşabilir ve neticesinde Anadolu'nun ortadan ikiye ayrılması söz konusu olabilir. İlerleyen zamanda, yüz binlerce yıl, milyonlarca yıldan bahsediyoruz, büyük gerilimler birikerek burada büyük boyutta depremlerin de meydana gelmesi söz konusu olabilir." ifadelerini kullandı.

Doğu Anadolu Fayı V şeklini aldı

Arap ve Afrika plakalarının hız farkının Doğu Anadolu fayını şekillendirdiğine değinen Kutoğlu, "Bu yaptığımız çalışmada tespit ettiğimiz şeylerden bir tanesi de şu, Doğu Anadolu fayının bugünkü şeklini almasında da bu hareketlerin önemli bir nedeni var. Ortaya çıkan bu tablo, Arap plakasının Afrika plakasından yılda 1.2 santimetre daha hızlı hareket etmesinden kaynaklanıyor. Doğu Anadolu fayı geçmişte, Kuzey Anadolu fayına bu hareket dikkate alındığında, Kuzey Anadolu fayına dik bir konumda bulunuyor olmalı. Ama zaman içerisinde Afrika plakası hızla Anadolu'nun içerisine girerek Doğu Anadolu fayının bir V şeklini almasına neden olmuş. Tabii bu hareket devam ettiği içerisinde, devam ettiği için de zaman içerisinde Doğu Anadolu fayının kuzeyinin giderek Kuzey Anadolu fayına yaklaşması ve sonunda onunla birleşmesiyle sonuçlanabilir uzun jeolojik süreçler içerisinde. Hatay'dan yukarıya doğru da yine Kuzey Anadolu fayını kesen bir dik fay hattının meydana gelmesi söz konusu olabilir. Bu çalışma bize bu sonuçları gösterdi." dedi.

"Tam kapanma meydana gelebilir"

Plakaların hareketiyle gelecek zamanda yeni fay oluşumlarının görülebileceğini vurgulayan Kutoğlu, "Anadolu.. Afrika... itibaren Anadolu bloğunu sıkıştırıyor. Bu demektir ki buradaki hareketlere., baktığımız zaman zamanında Afrika bloğu buradan Kuzey Anadolu fayına yaklaşacak ve bir süre sonra da kapanma, tam kapanma meydana gelebilir. Ama bu süpürme neticesinde de şuradan yukarıya doğru bir yeni oluşumun meydana gelmesi söz konusu." diyerek konuşmasını tamamladı.

Programda söz alan Kastamonu Valisi Meftun Dallı, "İçinde yaşadığımız çağ, bilgi ve teknolojinin hızla geliştiği ve hayatın her alanını şekillendiren en güçlü araçlardan biri haline geldiği bir çağdır. Ancak önemli olan, teknolojiyi yalnızca kullanan değil, onu üreten, geliştiren ve yön veren bireyler yetiştirebilmektir. Günümüzde dünyada fark oluşturan toplumlar, teknolojiyi sadece kullanan değil, onu geliştiren, tasarlayan ve üreten toplumlardır. Sizlerden beklentimiz de tam olarak budur. Telefonlarımızda kullandığımız bir uygulamanın, bir oyunun ya da hayatımızı kolaylaştıran bir dijital çözümün arkasında, hayal kuran, merak eden ve çok çalışan insanlar vardır. Belki de yarın milyonlarca insanın kullanacağı bir uygulamayı geliştirecek olan kişiler bugün bu salonda oturan sizlersiniz. Kastamonu’nun gençlerinin bu alanda çok önemli başarılara imza atacağına yürekten inanıyorum" dedi.

"Artık teknolojik gelişmeleri uzaktan izleyen, ihtiyaç duyduğunda ithal etmek zorunda olan bir Türkiye yok, teknoloji üreten ve ihraç eden bir Türkiye var" ifadelerini kullanan Vali Dallı, "Bugün artık biliyoruz ki bizim bilim insanlarımız, bizim gençlerimiz; uçak da yapar, SİHA da yapar, uydu da yapar, yapay zeka teknolojisine de yön verir, tıp alanında da çığır açar. Bizler de devlet olarak Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde gençlerimizin potansiyeline sonuna kadar inanıyor ve sizlerin önünü açacak her türlü çalışmayı desteklemeye devam ediyoruz. Bu düşüncelerle programımızın hayırlı olmasını diliyor, İl Millî Eğitim Müdürlüğümüze, Saat Teknoloji’ye, Mustafa Mertcan ve Mustafa Yıldız beyler ile katkı sunan herkese teşekkür ediyorum. Sevgili gençlerimize başarılarla dolu bir eğitim süreci temenni ediyorum" şeklinde konuştu.

Projeyle ilgili bilgi veren Kastamonu Milli Eğitim Müdürü Hasan Gümüş ise, "Dünya üzerinde söz sahibi ülkelere baktığımızda, yalnızca teknolojiyi kullanan değil, teknolojiyi üreten, algoritmalar geliştiren ve kod yazan ülkelerin öne çıktığını görmekteyiz. Biz de inanıyoruz ki ülkemiz, siz gençlerimiz sayesinde üreten, tasarlayan ve geliştiren bir ülke olacaktır. Son yıllarda bu hedefler doğrultusunda önemli adımlar atıldığını ve büyük ilerlemeler kaydedildiğini görüyoruz. Ancak biz bununla yetinmiyoruz. Gençlerimizin dijital çağın gerekliliklerine uygun şekilde hareket etmelerini istiyoruz. Bu doğrultuda birçok iş birliği gerçekleştiriyor, çeşitli programlar ve eğitim faaliyetleriyle gençlerimizi yenidünyaya emin adımlarla hazırlamaya çalışıyoruz. Çünkü gelecek kendiliğinden şekillenmeyecektir. Gelişim ve dönüşüm için geleceği tasarlamak ve inşa etmek gerekir. Günümüzde bu tasarım ve inşanın dili ise kodlar ve algoritmalardır. Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda gençlerimizin, ülkemizin hedeflerini gerçekleştirecek ve Milli Teknoloji Hamlesine katkı sunacak bireyler olarak yetişeceğine inanıyoruz. Bu doğrultuda her türlü desteği vermeye, program ve eğitim faaliyetlerini sürdürmeye kararlıyız. Sonuç olarak ülkemizin yürüdüğü bu kutlu yolda ter dökmeye ve var gücümüzle çalışmaya hazırız. Bu yolda her zaman koşmaya devam edeceğimize inanıyorum" dedi.

"Bizim kamuoyuna açıkladığımız ve açıklayamadığımız ürünlerimiz var"

ROKETSAN Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Faruk Yiğit, yaklaşan fuar ve etkinliklerle ilgili açıklamalarda bulundu. Yiğit, kurumun kamuoyuna açıkladığı ürünlerin yanı sıra henüz duyurmadığı projelerinin de bulunduğunu belirterek, "Tabii ROKETSAN üretimlerine ve tasarımına her geçen gün devam ediyor. Bizim kamuoyuna açıkladığımız ve açıklayamadığımız ürünlerimiz var. Elbette her etkinlikte yeni ürünlerin lansmanı olacaktır. Önümüzde SAHA EXPO sergisi olacak, orada büyük bir ihtimalle bütün vatandaşlarımız ROKETSAN'ın yeni ürünleriyle de tanışma imkanı bulacaktır" ifadelerini kullandı.

"Savunma sanayi ürünlerinin en önemli etkinliği caydırıcı olması"

Savunma sanayisi ürünlerindeki en önemli unsurun "caydırıcılık" olduğunu belirten Prof. Dr. Yiğit, "ROKETSAN, dünya standartlarında üretim yapan bir şirket. Çok hızlı büyüyen bir şirket ve bizim ürünlerimiz pek çok ülkede talep gören ve ihracatını yaptığımız ürünler. Dolayısıyla biz roket ve füze teknolojilerinde dünyanın gerisinde değiliz. Savunma sanayi ürünlerinin en önemli etkinliği caydırıcı olması. Caydırıcılığın da birinci olmazsa olmazı bilinmezlik. Bizim de sürpriz etkisi oluşturacak ve dosta güven, düşmana korku verecek önemli ürünlerimiz var. Bunları da üretmeye devam ediyoruz. Envanterde olanlarımız var, envantere girmek üzere olanlar var, üzerinde çalıştığımız projeler de var ve bu devam edecek" ifadelerini kullandı.

BARÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Alkaya, Mühendislik Fakültesinin farklı üniversitelerin mühendislik fakülteleriyle ortak projeler yürüttüğünü belirterek, çalışmanın TÜBİTAK 1001 projesi kapsamında hayata geçirildiğini söyledi. Alkaya, projede yer alan Prof. Dr. Sabri Gök ile Doç. Dr. Yılmaz Küçük’ün zırh tasarımını Roketsan tesislerinde test ederek askerî kara araçları için daha yüksek koruma sağlayan bir çözüm ortaya koyduklarını ifade etti.

Projeyi hazırlayan isimlerden BARÜ Mühendislik Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. M. Sabri Gök ise amaçlarının, askerî kara araçlarında kullanılmak üzere zırh delici mermilere karşı tam koruma sağlamak olduğunu, bu doğrultuda hibrit kompozit eklemeli bir zırh geliştirdiklerini dile getirdi.

Zırhın farklı katmanlardan oluştuğunu aktaran proje araştırmacısı Doç. Dr. Yılmaz Küçük, Türkiye patenti tescilinin 1 yıldan kısa sürede alındığını, Avrupa patenti için de başvuru yapıldığını kaydetti.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Karaelmas Siber Güvenlik Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Semih Çakır, yapay zekanın günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline geldiğini belirterek, bu teknolojinin bilinçsiz kullanımının çeşitli riskleri de beraberinde getirdiğini söyledi. Yapay zekanın sanıldığı gibi yeni bir kavram olmadığını dile getiren Çakır, son dönemde artan kullanım alanlarıyla birlikte güvenlik ve mahremiyet konularının daha fazla gündeme geldiğini ifade etti.

'Yapay zeka hayatımızın bir çok alanında var'

Yapay zekanın uzun süredir hayatın içinde olduğunu anlatan Çakır, bu teknolojinin temel olarak veriler üzerinden karar verme sürecini yürüttüğünü belirterek, 'Aslında yapay zeka çok iyi bir kavram gibi görünse de hayatımızda uzun bir süren beri aslında bulunmaktaydı. Son zamanlarda oldukça popüler hale geldi ve her alanda kullanılır hal almakta. Şimdi yapay zeka deyince şunu söyleyebiliriz. Yapay zeka bilgisayarların insanlardan öğrendikleri verilerle karar verme sürecidir. Bugün baktığın zaman telefonlarımızda, bankalarda, hastanelerde ve birçok alanda kullanılmakta' dedi.

'Hayatımızın içine bu kadar girmiş bir teknoloji güvenlik risklerini de beraberinde getirmektedir'

Yapay zekanın düşünme ve sorgulama yeteneğine sahip olmadığını vurgulayan Çakır, yanlış verilerle eğitilen sistemlerin ciddi sorunlara yol açabileceğini söyledi. Çakır, 'Hayatımızın tabii ki bu kadar içine girmiş olan bir teknoloji ve hayatımıza getirdikleri kolaylıklar küçümsenemez bir gerçek ve her anda şu an yapay zeka kullanıyoruz. Ve gündemdeki aslında diğer bir soru da şu olabilir, güvenlik. Yani güvenlik riskleri nelerdir? Çünkü hayatımızın içine bu kadar girmiş bir teknoloji her anda var olması güvenlik listenin de beraberinde getirmektedir. Yapay zeka düşünmez. Sorgulamaz. Sadece girdi olarak verilen verilerle sonuç üretir' ifadelerini kullandı.

'Yanlış veri üzerinden eğitim gerçekleşirse zararlı sonuçlar doğurabilir'

Yanlış veri ve dezenformasyonun yayılmasında yapay zekanın etkisine değinen Çakır, dijital okuryazarlığın bu noktada kritik öneme sahip olduğunu dile getirdi. Çakır, 'Bu kapsamda siz ne kadar yanlış bir veri verirseniz ve bu yanlış veri üzerinden eğitim gerçekleşirse o zaman kullanıcıya yanlış yönlendirmeler hatta zararlı sonuçlar doğurabilir. Yapay zekanın bu noktada okuryazarlığı çok önemli bir husus. Çünkü çok hızlı bir giriş yapmış oldu hayatımıza' şeklinde konuştu.

'Kullanıcılar bilinçli yada bilinçsiz mahremiyet teşkil edecek verilerini verebiliyor'

Yapay zekanın gerçekçi ama doğru olmayan içerikler üretebildiğine dikkat çeken Çakır, bu durumun dolandırıcılık ve mahremiyet ihlallerini artırdığını belirtti. Çakır, 'Şimdi yapay zeka bir lafa çok gerçekçi. Ama tamamen yanlış haberler, görüntüler hatta ve hatta bu görüntülerle beraber sesleri de üretebilir hale geldi. Aynı zamanda yanlış bilgin yanında suç oranında da artış var. Yani dolandırıcılık faaliyetleri. Dolandırıcılık faaliyetlerinde işte birinin sesini veya görüntüsünü alıp bu görüntü, Deep Fake dediğimiz buradaki görüntü ve içerikleri kişinin yani bunu kullanan kişinin vermiş olduğu direktifler doğrultusunda üreterek insanlar kandırılabilip suça hatta suça yönlendirmede gerçekleştirebiliyor. Diğer bir husus da bu noktada mahremiyet. Yani kişiye ait, kişiye özel olan demek olan mahrumiyet kavramında kişisel verilerimizde izinsiz analiz edilebiliyor. Bunu bilinçli veya bilinçsiz şekilde kullanıcılarımız ne yazık ki mahremiyet teşkil edecek, sıkıntı oluşturabilecek alanlarda verilerini kişiler verebiliyor' şeklinde konuştu.

'Manavdan iyi ürün için tavsiyede bile bulunabiliyor'

Yapay zekanın tamamen tehlikeli olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Çakır, sağlık ve eğitim alanlarındaki olumlu uygulamalara dikkat çekti. Çakır, 'Her gördüğünüz, duyduğunuz her şeye güvenmeyin. Tamamen tehlikeli diyemeyiz yapay zekaya. Neden? Çünkü iyi örnekleri yok mu? Çok iyi örnekleri var. Bunu nerede görüyoruz? Sağlıkta görüyoruz. Yani sağlıkta erken teşhis. Aynı zamanda eğitimde görüyoruz. Eğitimde çok güzel uygulamalar başladı. Kişiye özel öğrenme modelleri, yine yapay zeka tabanlı sistemlerle algoritmalar kullanılarak gerçekleştirmeye başladı. Yine engellilerle ilgili büyük kolaylıklar, sosyal hayatta yaşantımızda birtakım kolaylıklar yapay zeka ile gerçekleştirebiliyoruz. Hatta işte en büyük sıkıntımız bir manava gittiğiniz zaman işte bir meyve alacaksınız karpuz diyelim bunun bir görüntüsünü çekip sizin adınıza oradaki en iyi ürünü seçip size bir tavsiyede bulunabiliyor' ifadelerini kullandı.

BEUN'de yapay zeka farkındalık etkinlikleri düzenleniyor

Üniversite bünyesinde yapay zeka ve dijital güvenlik konusunda çalışmalar yürüttüklerini aktaran Çakır, farkındalık eğitimlerinin sürdüğünü belirtti. Çakır, 'Üniversite olarak neler yapıyoruz? Üniversite, biz bünyesinde Karaelmas Siber Güvenlik Uygulama Araştırma Merkezi olarak birçok etkinliğe imza atıyoruz. Başta Rektörümüz Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer önderliğinde üniversitemizde birçok farkındalık eğitimleri, seminerler, ulusal kongreler düzenledik ve olabildiğince de sadece üniversite öğrencilerimize yönelik değil hem personellerimize hem de halkımıza yönelik programlarla bu farkındalığı, yapay zeka ve teknoloji kullanımı, özellikle dijital alandaki kullanımla ilgili halkımızı bilinçlendirme faaliyetlerine devam ediyoruz' dedi.

Çakır, yapay zekanın kontrolsüz kullanımından kaçınılması gerektiğini vurgulayarak, özellikle gençlerin her işi yapay zekaya bırakma alışkanlığından vazgeçmesinin önemine dikkat çekti. Çakır, 'Buradaki sorun aslında teknoloji ve yapay zeka değil, yine bunun kontrolsüz kullanımı. Okuryazarlık çok önemli bir kavram. Ve şu an görülüyor ki gençlerde de üniversitede biraz tabii ki öğretim üyesiyiz biz derslere giriyoruz. Derse girdiğimiz zaman şunu görüyoruz. Her şeyi yapay zekaya bırakma durumu var. Bu anlayıştan bir defa vazgeçmemiz gerekiyor' şeklinde konuştu.

BEUN Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği öğrencisi Yusuf Taha Çimen, 2 Haziran’da UNESCO’nun resmi web sitesinde kritik bir "Reflective XSS" güvenlik açığını tespit etti. Çimen, açığın raporlanmasıyla UNESCO’nun resmi sayfasında listelenerek büyük bir başarıya imza attı. Bu önemli başarı, BEUN’un bilişim ve siber güvenlik alanındaki eğitim kalitesinin yanı sıra genç mühendis adaylarının uluslararası arenada önemli çalışmalarla öne çıktığını gösterdi.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer, öğrencilerin elde ettiği uluslararası başarıların sadece BEUN için değil, Türkiye adına da büyük bir gurur kaynağı olduğunu belirterek, "Cumhuriyetimizin köklü akademik kurumlarından biri olarak adından gururla bahsettiren Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi olarak öğrencilerimizin başarılarıyla her zaman iftihar ediyoruz. Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencimiz Yusuf Taha Çimen’in UNESCO gibi dünyanın en saygın bir kurumunun sistemlerindeki kritik açığı tespit ederek uluslararası alanda adının geçmesi, üniversitemizin eğitim kalitesinin ve donanımlı akademik altyapımızın apaçık bir göstergesidir. Bu vesileyle öğrencimizi elde ettiği bu önemli başarısından dolayı canıgönülden tebrik ediyor, lisans eğitimi hayatında üstün başarılar diliyorum. Yusuf Taha Çimen’in yanı sıra tüm öğrencilerimizi geleceğe en iyi şekilde hazırlayan değerli akademisyenlerimize de gönülden teşekkür ediyorum. Bu tür kayda değer başarılar, gençlerimizin teknoloji ve siber güvenlik alanlarında daha da ilerlemeleri için ilham kaynağı olacaktır" dedi.

Türkiye’nin ilk ve tek patentli yerli güvenlik duvarı üreticisi olan Kuantum Siber Güvenlik A.Ş. yetkilileri, Zonguldak Valisi Osman Hacıbektaşoğlu’nu makamında ziyaret etti. Ziyarette şirket CEO’su Tuncay Karaman, firmanın Ar-Ge vizyonu, ulusal teknoloji hamlesine katkıları ve büyüme hedeflerine ilişkin bilgiler verdi. Kuantum Siber Güvenlik A.Ş’nin akademik ortaklarından Prof. Dr. Mustafa Alkan, Yönetim Kurulu Üyesi Yıldırım Uğursoy ve İhlas Holding Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş Genel Müdürü Burç Tutanç’ın katılımı ile ileriye dönük vizyonlar hakkında Vali Hacıbektaşoğlu bilgilendirildi. Ziyarette 2023 yılında İhlas Holding ile gerçekleştirilen stratejik yatırım ortaklığı ve yatırım süreçleri hakkında da bilgi verildi. Firmanın nihai hedefinin Zonguldak’ta Teknopark dışı en az 100 kişilik kapasiteye sahip bir Ar-Ge yerleşkesi kurarak, Ar-Ge ve Tasarım Merkezi statüsünde faaliyetlerine devam etmek olduğu belirtildi. Bu çerçevede BAKKA koordinasyonunda yürütülen Siber Vatan Projesi ile Zonguldak’taki nitelikli siber güvenlik öğrencilerinin mezuniyet sonrası istihdamına katkı sunulması hedefleniyor.

Kuantum Siber Güvenlik A.Ş. yetkilileri, Vali Hacıbektaşoğlu’nun yönlendirici ve destekleyici katkılarının milli teknoloji hamlesini daha ileriye taşıyacağına inandıklarını ifade ederek, kabul için teşekkür ettiler.

2019 yılında KOSGEB Ar-Ge ve İnovasyon desteği ile Zonguldak Teknopark bünyesinde sadece 30 metrekare alanda 3 mühendisle yola çıkan Kuantum Siber Güvenlik A.Ş., bugün 100 metrekare alanda 20 kişilik mühendis ekibi ile çalışmalarına devam ediyor. Şirket, bugüne kadar TÜBİTAK TEYDEB ve diğer destek programları kapsamında toplamda 420 bin dolar hibe alarak büyük bir büyüme ivmesi yakaladı.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Bilgisayar Mühendisliği 4’üncü sınıf öğrencisi Yusuf Nas, NASA’nın düzenlediği güvenlik ihlali tespit etkinliğine katıldı. İki aylık çalışmanın ardından Nas, sadece e-posta adresiyle, herhangi bir işlem yapılmadan farklı bir kullanıcı hesabının devralınabildiğini tespit etti. Nas, durumu detaylı NASA’ya bildirdi. Üç ay boyunca NASA uzmanlarıyla birlikte çalışarak zafiyetin kapatılmasına katkı sağladı. NASA, Yusuf Nas’a takdir mektubu gönderdi ve ismini onur listesine ekledi.

"Hesap devralma zafiyeti tespit ettim"

Nas, bulduğu açığın teknik detaylarını paylaşarak sürecin önemini vurguladı. Tespit ettiği zafiyetin, kullanıcıların hesaplarına hiçbir etkileşim olmadan erişim sağlanmasına neden olduğunu belirtti. Herhangi bir tıklamaya gerek kalmadan NASA’nın sistemine kayıtlı kullanıcının hesabının ele geçirilebildiğini anlatan Nas, "Yaklaşık 3 yıldır siber güvenlikle ilgileniyorum. Bu alanda kendimi geliştiriyorum. Yakın zamanda NASA’nın sistemlerinde de zafiyet buldum. Bu zafiyet şöyle bir zafiyet. Siz kendi hesabınızdan farklı hesaplara geçiş yapabiliyorsunuz. Biz de buna account takeover olarak nitelendiriyoruz. Sizin bir hesabınız var diyelim farklı hesaplara erişiminiz yok farklı hesaplara erişiminiz olmasını sağlıyor yani aslında farklı hesabı devralmak diyebiliriz aslında biz buna. Şöyle oluşuyor. Zero click adını verdiğimiz bir zafiyet türü var. Bu zafiyet türü karşı tarafın herhangi bir tıklamaya gerek kalmadan hesabının ele geçirilmesi anlamına geliyor. Bazen SMS gelir, zararlı linkler gelir, bunları tıkladığınızda bazı verileriniz çalınır. Bunlar zero click değildir mesela. Bunlar bir tıklamaya ihtiyaç duyar. Ama benim bulduğum zafiyette karşı tarafın hiçbir şekilde tıklamasına gerek kalmadan hesap devralma zafiyetiydi. Bu zaten bu yüzden kritik bir zafiyet olarak nitelendirildi" dedi.

NASA ile yürütülen süreç üç ay sürdü

Nas, NASA’ya Haziran ayında gönderdiği raporun ardından üç ay boyunca uzmanlarla iletişimde kaldı. Zafiyetin kapatılması için teknik destek sundu ve süreci birlikte yönetti. Nas, "NASA’nın şöyle bir de politikası var. Eğer zafiyet bulup bunu bize bildirirseniz ve geçerli bir zafiyetse biz size ödül veriyoruz diyor. Şöyle bir süreç işledi. Ben bu zafiyeti buldum. Uzun süredir zaten bu alanla ilgileniyordum. NASA’ya bunu bildirdim. Haziran ayında bu raporu gönderdim. NASA bu raporu inceledi ve geçerli bir zafiyet olabileceğine karar verdi. Ben de yaklaşık 3 aylık süren süreçte NASA’ya ek bilgiler gönderdim. Kendi istedikleri doğrultuda çalışmalar yaptım. NASA’nın zafiyet kapatma aşamasına aslında yardım ettim diyebiliriz" diye konuştu.

NASA sistemine kayıtlı kullanıcıların verileri risk altında kaldı

Nas’ın tespit ettiği açık, kullanıcıların kişisel bilgilerine erişim sağlanmasına imkan tanıdı. NASA’nın etkinlik sistemine kayıtlı kullanıcıların ev adresi, telefon numarası gibi hassas verileri bu açık nedeniyle tehlikeye girdi. Nas, süreci şöyle aktardı:

"Zafiyeti gönderiyorsunuz. Nasıl kapatılacağını anlatıyorsunuz. NASA’da bu yönergeye göre size eğer gerçekten başarılı bir şekilde bu süreç tamamlarsanız bir onur belgesi veriyor. Bir de onur listesine ekliyor. Ben de bunları almaya hak kazanıyorum. NASA’nın sistemlerinde bir kullanıcı girişi var. NASA bu kullanıcılara kendi etkinliklerine katılma fırsatı veriyor. Siz eğer NASA’nın çalışanı değilseniz sisteme kayıt yapmanız lazım. Bu kullanıcılar sisteme giriş yaparken de ev adresi, ad, soy ad, telefon numarası gibi hassas veriler olarak adlandırdığımız verileri kaydediyor aslında. Benim bu zafiyetimde farklı bir hesabı devralmaya yönelik olduğu için farklı kullanıcıların istediğim kullanıcının aslında ev adresi olsun, telefon numarası olsun bunları ele geçirmeme olarak sağlıyordu. Veri ihlali sınıfına girdiği için de NASA bunu biraz ciddiye aldı ve bu süreci beraber yönettik. Üç aylık süreçte kendilerine verdiğim bilgiler işte mesela zafiyeti kapattık diyorlar ama ben tekrar inceliyorum kapanmamış. Farklı bir şekilde tetiklenebiliyor. Ben bunu tekrar söylüyorum. Bu sefer farklı bir yöntem izliyorlar. Bu süreç bu yüzden 3 ay sürdü. Bazen 3 ay sürmeyebiliyor. Sonunda gerçekten böyle bir zafiyet oldu."

"Hayalimi gerçekleştirdim"

Nas, elde ettiği başarıyı üniversitesiyle paylaştı. Okulunun desteğini aldığını ve bu sürecin kendisi için manevi bir değer taşıdığını ifade etti. Kendisinden sonra başlayanlara da "çalışmayı" tavsiye eden Nas sözlerini şöyle tamamladı:

"Ben de okulumla paylaştım. Okulum da bunu ciddiye aldı ve çok tebrik etti beni. Çok destek oldular. Benim işime çok onur verici bir şey oldu. Ben zaten bu alanda uzun süredir ilgileniyordum. Farklı şirketlerde zafiyetler bulup ödüller aldım. Ama NASA kadar büyük bir çapta bir şirket olmamıştı açıkçası yani maddi açıdan ödül aldığım oldu ama bu NASA’dan aldığım onur mektubu benim için manevi bir hediye gibi oldu. Benim hayalimdi ve hayalimi gerçekleştirdim. Çok mutlu oldum bu yüzden. Bu olan gerçekten insana güzel şeyler verebiliyor. Benim de öğrenciyken böyle bir şey almam beni çok mutlu etti. Bu alanda ilerlemek için biraz daha teşvik oldu diyebiliriz. Bu alanda ilerlemek isteyen arkadaşlarıma da çalışmayı bırakmamalarını tavsiye ederim. Yani çalıştıktan sonra her şey oluyor. Belki benden çok daha iyiler var. Benden daha yeni başlayan, daha düşük seviyede olanlar var. Bu işin çalışmak. Çalıştıktan sonra her şey olabiliyor."

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer, Yusuf Nas’ın başarısının sadece BEUN için değil, ülkemiz adına da gurur verici olduğunu vurgulayarak sözlerinde şu ifadelere yer verdi:

"Cumhuriyetimizin ilk üniversitelerinden biri olan Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, bilimsel üretim ve genç yeteneklerin yetişmesi noktasında her geçen gün daha da güçlü adımlar atmaktadır. Öğrencimiz Yusuf Nas’ın, NASA gibi dünyanın en prestijli kurumlarından birinin siber güvenlik açıklarını tespit ederek hem takdir edilmesi hem de Onur Listesi’ne alınması, üniversitemizin bilimsel altyapısının ve eğitim kalitesinin en somut göstergesidir. Bu duygu ve düşüncelerle başta öğrencimizi yetiştiren çok kıymetli akademisyenlerimize teşekkür ediyorum. Böylesine gurur verici bir başarıya imza atan değerli öğrencimiz Yusuf Nas’ı ise canı gönülden tebrik ediyor, çalışmalarında başarılarının devamını diliyorum."

Rektör Prof. Dr. Özölçer açıklamasında ayrıca gençlerin teknoloji, bilişim ve savunma sanayii gibi stratejik alanlarda yetişmesinin ülkenin geleceği açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, Yusuf Nas’ın başarısının diğer öğrencilere de ilham kaynağı olacağını belirtti.

Android ve iOS uyumlu mobil uygulama üzerinden çalışan sistem, belgelerin QR kod ile 45 saniyeden kısa sürede güvenli şekilde basılmasına imkan tanıyor.

Yaklaşık altı aylık Ar-Ge sürecinin ardından Karabük Teknokent’te pilot uygulamayla test edilen sistemin, kısa sürede üniversite genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor. PrintHere, 7/24 erişim imkanı, kullanıcı dostu arayüzü ve doğrudan cihazlar arasında güvenli veri aktarımı sağlayan (peer-to-peer) altyapısıyla öğrencilerin günlük yaşamını kolaylaştırmayı hedefliyor.

Kurucu ortaklardan KBÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencisi Celalettin Aydemir, öğrencilerin en çok yaşadığı sorunların başında kırtasiyelerin kapalı olması ve uzun kuyrukların geldiğini belirterek, "PrintHere ile bu sorunlara çözüm üretmek istedik. Sistemimiz kampüs yaşamına hız ve kolaylık katıyor" dedi.

Projede yer alan diğer kurucu ortak Ali Rençber de yazılım ve donanım bileşenlerini tamamen kendi ekiplerinin geliştirdiğini vurgulayarak, "PrintHere yüzde yüz yerli ve güvenli bir yapıya sahip. Peer-to-peer altyapısı sayesinde belgeler üçüncü kişiler tarafından görülmeden basılabiliyor" diye konuştu.

KBÜ’lü öğrenciler, PrintHere projesi ile geçen nisan ayında TÜBİTAK iş birliğiyle düzenlenen 7. Bolu-Düzce Ar-Ge Proje Pazarı’nda El Cezeri Teknoloji Liderleri Birincilik Ödülü ile İzzet Baysal Teşvik Ödülü’nü kazandı. Proje toplamda 200 bin lira ödülle üniversitenin Ar-Ge alanındaki başarısını taçlandırdı.

Karabük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, PrintHere’in yalnızca bir baskı sistemi olmadığını belirterek, "PrintHere, kampüs yaşamını kolaylaştıran yenilikçi bir proje olmanın ötesinde, öğrencilerimizin üretkenliğini ve teknoloji geliştirme potansiyelini ortaya koyuyor. Üniversite olarak bu tür girişimlerin destekçisi olmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.