Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı, gayrimenkul alım-satımlarında düşük bedel beyanını önlemek amacıyla dijital denetimlerini sıkılaştırdı. Yeni uygulama Karabük dahil olmak üzere tüm Türkiye genelinde hayata geçirildi.
2026’nın ilk üç ayına ait veriler, satış adetlerinde düşüşe rağmen tapu harcı gelirlerinde dikkat çekici bir artış olduğunu ortaya koydu. Türkiye genelinde yılın ilk çeyreğinde 628 bin 255 taşınmaz el değiştirirken, satış sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,5 geriledi. Buna karşın tapu harcı gelirleri yüzde 73,6 artarak 51,8 milyar TL’ye ulaştı. Bu artışın, beyan edilen satış bedellerinin gerçek piyasa değerine daha fazla yaklaşmasından kaynaklandığı değerlendiriliyor.
ÇOK YÖNLÜ KONTROL MEKANİZMASI
Yeni denetim modelinde dijital veri paylaşımı öne çıkıyor. Banka üzerinden yapılan para transferleri incelenirken, ekspertiz raporları ve ilan platformlarında yer alan fiyatlar da tapudaki beyanlarla karşılaştırılıyor. Böylece satış bedelinin gerçeğe uygun olup olmadığı çok yönlü analiz ediliyor.
EKSİK BEYANA AĞIR YAPTIRIM
Gerçek satış bedeli ile tapuda beyan edilen tutar arasında fark tespit edilmesi halinde, eksik ödenen harç taraflardan tahsil ediliyor. Bunun yanında eksik vergi tutarı kadar vergi ziyaı cezası uygulanıyor ve gecikme faizi devreye giriyor. Mevzuata göre alıcı ve satıcı bu yükümlülüklerden birlikte sorumlu tutuluyor.
PİŞMANLIKLA CEZADAN KAÇINMA İMKANI
Denetimler yalnızca yeni işlemlerle sınırlı kalmıyor, geçmiş yıllara ait satışlar da incelemeye alınıyor. Eksik beyanda bulunduğunu sonradan fark edenler için ise “pişmanlık” hükümleri önemli bir fırsat sunuyor. Bu kapsamda başvuru yapanlar, ceza ödemeden yalnızca eksik harç ve faizle kayıtlarını düzeltebiliyor. Uzmanlar, ileride yüksek ceza ile karşılaşmamak için mükelleflerin beyanlarını gözden geçirmesi gerektiğine dikkat çekiyor.