CHP Karabük Milletvekili ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu CHP Grup Sözcüsü Cevdet Akay, piyasalarda derin çalkantılara yol açan fon krizinin ekonomik bilançosunu açıkladı. Akay, bir aylık süreçte yaşanan sermaye çıkışlarını, borsadaki değer kayıplarını ve Merkez Bankası rezervlerindeki erimeyi rakamlarla gözler önüne serdi.
Ülke Gündemine Oturdu
Sermaye piyasalarında patlak veren fon krizi ve "fon vurgunu" iddiaları, son haftalarda yüz binlerce yatırımcının mağduriyet yaşamasıyla ülke gündeminin ilk sıralarına oturdu. TBMM Genel Kurulu'nda ve Meclis basın toplantılarında konuyu gündeme taşıyan CHP'li Cevdet Akay, denetim raporlarındaki uyarılara dikkat çekmiş ve toplamda 8 milyar dolarlık bir kaynağın dijital varlıklara dönüştürülerek yurt dışına kaçırıldığını iddia etmişti. Yatırımcıların ve ailelerinin oluşturduğu milyonlarca kişilik bir kitlenin etkilendiğini vurgulayan Akay, piyasalardaki son tahribatı resmi verilerle paylaştı.
"8 Milyar Dolar İki Soğuk Cüzdanla Kim Yurt Dışına Çıkardı?"
Sermaye piyasalarında patlak veren fon krizi ve "fon vurgunu" iddialarına dair çok sert sorular yönelten Cevdet Akay, Özata Denizcilik ve Dilara Altıntop isimlerine dikkat çekerek şu ifadelere yer verdi:
"Fon sürecinde adı geçen ve büyük miktarda para hareketleriyle gündeme gelen Özata Denizcilik’in toplam 8 milyar dolar tutarında dijital varlık transferi gerçekleştirdiği, bu varlıkların soğuk cüzdanlara aktarılarak yurt dışına çıkarıldığı doğru mu? Bu transferlerden MASAK’ın, SPK’nin ve devletin ilgili kurumlarının haberi var mı? Bu şirket hakkında ne yapıldı? Dilara Altıntop kim? Kimlerle, ne tip bağlantıları vardır? Bu para transferiyle ilgisi ne? Bu transferlerin tamamı açıklanmalı, sorumlularından hesap sorulmalıdır."
Borsa ve Tahvil Piyasasından Büyük Kaçış
Akay’ın paylaştığı verilere göre, krizin patlak verdiği son bir aylık periyotta borsanın toplam piyasa değerinde 116 milyar dolarlık düşüş gerçekleşti. Bu kaybın 48 milyar dolarlık kısmının ise doğrudan halka açık şirketlerin piyasa değerinden eridiği kaydedildi.
Yabancı yatırımcı tarafında da ciddi sermaye çıkışları yaşandığına dikkat çekildi. Fon krizinin tırmandığı 18 Eylül haftasından itibaren geçen 3 haftalık sürede yabancılar; devlet tahvillerinden 1 milyar 8 milyon dolar, özel sektör tahvillerinden ise 826 milyon dolar net satış yaparak iki piyasadan toplam 1,8 milyar doların üzerinde çıkış gerçekleştirdi. TCMB verilerine göre 2 Ekim ile biten haftada yabancıların hisse senetlerinde 189,9 milyon dolar, devlet tahvillerinde 484,7 milyon dolar ve özel sektör tahvillerinde 60 milyon dolar net satış yaptığı, krizle birlikte TL cinsi varlıklardan toplam net satışın 1,77 milyar dolara ulaştığı ifade edildi.
Fon Çıkışları ve Merkez Bankası Rezervleri
Fon kanadındaki çözülmeye ilişkin paylaşılan detaylara göre, 11 kurumsal yatırımcının fonlardan çıkışı 5,91 milyar dolar seviyesine ulaşırken, 307 gerçek kişi yatırımcının çıkışı ise 6,3 milyon dolar oldu.
Sermaye kaçışının makroekonomik dengelere etkisi Merkez Bankası rezervlerine de yansıdı. Aynı dönemde TCMB'nin toplam rezervleri 171,2 milyar dolardan 167,4 milyar dolara gerilerken, swap hariç net rezervler 39,9 milyar dolardan 37,9 milyar dolara düştü.
"Şeffaflık Sağlanmalı ve Somut Adımlar Atılmalı"
Ekonomideki belirsizliğe işaret eden Cevdet Akay, iktidarın piyasaları sakinleştirecek, yatırımcıyı koruyacak ve benzer krizleri engelleyecek somut bir yol haritası sunmadığını savundu. Güvenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini belirten Akay, denetim mekanizmalarının nasıl işlediğinin açıklığa kavuşturulması, şeffaflığın sağlanması ve sorumluların ortaya çıkarılması çağrısında bulundu.
