TBMM Genel Kurulu’nda Yeni Yol Grubu’nun önergesi üzerine kürsüye çıkan CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Türkiye Varlık Fonu’nun denetimsizliği, kamu varlıklarının devri ve köprü ile otoyolların özelleştirilmesi konularında dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
“Köprü ve otoyolların özelleştirilmesi için danışmanlık ihalesi yapıldı”
Akay, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın köprü ve otoyolların özelleştirilmesi ile ilgili önemli bir adım atıldığına değindi.
Akay, “Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, otoyol ve köprülerin özelleştirilmesine ilişkin finansal danışmanlık hizmetini 23 Ekim 2025 tarihinde Ernst & Young firmasına verdi. Bu sözleşme, köprü ve otoyolların özelleştirilmesine yönelik hazırlıkların başladığının açık göstergesidir.” dedi.
“Varlık Fonu ikinci hazine büyüklüğünde”
Türkiye Varlık Fonu’nun büyüklüğünü vurgulayan Akay, fonun kamu ekonomisindeki ağırlığını şu şekilde ifade etti:
“Türkiye Varlık Fonu 360 milyar dolar büyüklüğünde, 2024 yılı cirosu ise 3,9 trilyon lira. Bünyesinde ülkemizin en önemli kamu kuruluşlarını barındırıyor. Bu yüzden ‘ikinci hazine’ denilmesi boşuna değil.”
“Varlık Fonu’nun borcu devlet borcunun yüzde 75’i kadar”
Fonun borç yapısıyla ilgili verilere değinen paylaşan Akay, “Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde Sayın Genel Müdür tarafından ifade edildiği üzere Varlık Fonu’nun toplam borcu 10,7 trilyon lira. Bunun 7,6 trilyon lirası finansman borcu. Yani Varlık Fonu’nun borcu, Türkiye Cumhuriyeti’nin toplam kamu borcunun yaklaşık yüzde 75’i seviyesinde.” dedi
Borçların büyük kısmının kısa vadeli olduğunun altını çizen Akay, artan küresel faiz ortamında bu durumun ciddi riskler yaratabileceğine vurgu yaptı.
“Varlık Fonu kamu denetiminden muaf”
Varlık Fonu’nun denetim mekanizmalarının yetersiz olduğuna değinen Akay, “Türkiye Varlık Fonu; Kamu İhale Kanunu’na tabi değil, Devlet İhale Kanunu’na tabi değil, Sayıştay denetimine tabi değil. İbra mekanizması da bulunmuyor. Meclis denetimi olmadan devasa büyüklükte bir yapı yönetiliyor.” İfadelerini kullandı.
Akay ayrıca, Taşıt Kanunu’na tabi olunmadığı için araç kiralamalarında dahi yüksek maliyetlerin ortaya çıkabildiğinin altını çizdi.
“BOTAŞ’ın yüz milyarlarca liralık borcu siliniyor”
Akay, Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki düzenlemelerde BOTAŞ’ın borçlarıyla ilgili uygulamalara da tepki göstererek, “Geçmiş dönemde BOTAŞ’ın 388 milyar liralık borcu silinmişti. Şimdi ise 2026 dahil yaklaşık 500 milyar liralık yeni bir borcun daha silinmesi gündemde.” Dedi.
“Alsancak Limanı yeni kurulan şirkete devredildi”
Akay, Türkiye Varlık Fonu’nun bünyesindeki stratejik varlıkların devriyle ilgili ise “Türkiye Varlık Fonu’nun 2016 yılından bu yana bünyesinde bulunan İzmir Alsancak Limanı Alport adlı firmaya devredildi. Bu firma yalnızca bu ihaleye girmek için 2026 Ocak ayında kurulmuş.” Şeklinde konuştu.
Devir süreciyle ilgili pek çok soruna cevap verilmediğini vurgulayan Akay, “Hangi şartlarda verildi, kaç yıllığına verildi, yatırım taahhüdü nedir, kamuya getirisi nedir; bunların hiçbirini bilmiyoruz.” Dedi.
