Kastamonu Üniversitesi’nde yürütülen bir proje kapsamında, 283 araştırmacıya yayın etiği perspektifinde yapay zekâ tabanlı dil modellerinin kullanımı üzerine eğitim verildi.
Kastamonu Üniversitesi İletişim Fakültesi’nin ev sahipliğinde, TÜBİTAK desteğiyle “Yayın Etiği Çerçevesinde Yapay Zekâ Tabanlı Dil Modellerinin Kullanımı” başlıklı çevrim içi eğitim programı gerçekleştirildi. Doç. Dr. Erkam Temir’in yürütücülüğünde düzenlenen programda, üretken yapay zekâ araçlarının akademik üretim süreçlerine etkisi; etik riskler, hukuki sorumluluklar ve iyi uygulama ilkeleri çerçevesinde ele alındı.
Farklı disiplinlerden 283 araştırmacının katıldığı eğitimlerde, yapay zekâ araçlarının literatür taraması, veri analizi, kodlama ve taslak metin oluşturma gibi alanlarda araştırmacılara kolaylık sağlayabildiği, ancak şeffaf olmayan ve denetimsiz kullanımın intihal, fikri mülkiyet ihlali, atıf hataları, yanlış/uydurma bilgi üretimi ile yazar katkısının belirsizleşmesi gibi sorunlara yol açabileceği vurgulandı.
Programda ayrıca, dil modellerinin “karar verici” bir otoriteye dönüştürülmemesi gerektiği belirtildi. Hipotez kurma, yöntem seçimi, yorumlama ve tartışma gibi akademik çalışmanın temelini oluşturan entelektüel süreçlerde nihai sorumluluğun araştırmacıda olduğu, yapay zekânın ise ancak insan denetimi altında, doğrulama ve eleştirel değerlendirme mekanizmaları işletilerek kullanılmasının etik açıdan zorunlu olduğu ifade edildi.
İki gün süren ve 16 saatlik yoğunlaştırılmış formatta planlanan etkinlikte, disiplinler arası bir bakışla yayın etiği, akademik dürüstlük, metin üretiminde sorumluluk paylaşımı, fikri haklar ve olası hukuki sonuçlar gibi başlıklar değerlendirildi. Katılımcılar, yapay zekâ kullanımının hangi durumlarda beyan edilmesi gerektiği, üretilen çıktının nasıl doğrulanacağı ve insan katkısının metin üretim sürecinde nasıl şeffaf biçimde gösterilebileceği konularını örnek senaryolar üzerinden tartışma imkânı buldu.
Kapanış bölümünde, katılımcıların yapay zekâ destekli araçları kullanırken şeffaf beyan, çıktı doğrulama ve etik risk farkındalığı alanlarında yetkinlik kazandıklarının raporlandığı bildirildi. Programın, akademik üretimde kalite güvencesini güçlendirmeyi ve hızla dönüşen dijital araştırma ekosisteminde araştırmacılara yol gösterecek bir etik çerçeve sunmayı hedeflediği kaydedildi.
