Emeklilik hayaline kavuşan ya da EYT düzenlemesiyle maaş bağlatan yüz binlerce vatandaşı sarsacak büyük bir denetim dalgası başladı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), eksik prim günlerini doldurmak için paravan şirketler üzerinden kendini sigortalı gösterenleri (sahte sigorta) yakın takibe aldı.
Gelişmiş veri analiz sistemleriyle geçmişe dönük çapraz taramalar yapan kurum, usulsüzlük belirlediği anda hiçbir uyarı yapmadan emekli aylıklarını bloke ediyor. Üstelik süreç sadece maaş kesilmesiyle de bitmiyor; devletten o güne kadar alınan tüm ödemeler devasa faiz yükleriyle birlikte vatandaştan geri talep ediliyor.
SGK Sahte Sigortayı Nasıl Yakalıyor?
SGK, sahte sigortalılık ve tabela şirketleri tespit etmek amacıyla 2016 yılından bu yana yapay zeka destekli büyük veri analiz projelerinden yararlanıyor. Şirketlerin elektrik faturalarından SGK bildirgelerine, aynı adreste birden fazla firmanın bulunmasından mali kayıtlara kadar yaklaşık 100 farklı kriter mercek altına alınıyor.
Bu sıkı denetim ağında sadece geçtiğimiz yıl 185 bin 561 sahte sigortalı ile binlerce hayali iş yeri deşifre edildi. Eş, dost ya da akraba yanında fiilen çalışmadığı halde sigortalı görünenlerin veya sırf prim dolsun diye paravan yerlere para yatıranların tüm hizmet geçmişi tek bir işlemle siliniyor.
Yıllar Geçse Bile Maaşlar Aniden Kesilebilir
Sistemdeki incelemeler zamanaşımına uğramıyor; yani emekli olmanızın üzerinden aylar hatta yıllar geçse bile bu tehlike kapınızı çalabiliyor. Yalova'da yaşanan bir örnek durumun ciddiyetini ortaya koydu: Eşi 1,5 yıl önce SGK onayıyla emekli edilen bir vatandaş, geçen ay maaşının tamamen durdurulmasıyla şoke oldu.
SGK İl Müdürlüğü’ne başvuran aile, emeklilikten önceki dönemde yer alan "300 günlük" primin usulsüz olduğu gerekçesiyle silindiğini öğrendi. Mağdur aile, "Fazladan 20 gün primimiz olmasına rağmen bize haber verilmeden maaşımız kesildi. Keşke bu incelemeyi emekli etmeden önce yapsalardı" dese de mevzuat, SGK'ya geriye dönük her an inceleme ve iptal hakkı tanıyor.
Sahte Sigorta Yapanları Bekleyen Ağır Cezalar
Müfettişler ve denetmenler tarafından fiilen çalışmadığı halde sigortalı yapıldığı kanıtlanan kişileri sadece maaş kaybı değil, adeta mali ve hukuki bir yıkım bekliyor:
-
Usulsüzlüğü saptanan kişinin emekli aylığı hemen durdurulur. İlk aylıktan itibaren banka hesabına yatan tüm maaşlar yasal faiziyle geri tahsil edilir.
-
Sahte sigortalı olunan dönem ile emeklilik sürecinde devlet veya anlaşmalı hastanelerden alınan tüm sağlık hizmetlerinin, ameliyatların ve ilaçların bedeli kişiye fatura edilir.
-
Vatandaşın eksik günlerini tamamlamak için paravan firmaya veya kuruma yatırdığı primlerin tamamı SGK tarafından irat kaydedilir; yani para yanar ve asla iade edilmez.
-
Fiilen çalışmayan kişiyi sigortalı gösteren işverenler ile bu yola başvuranlar hakkında "resmi belgede sahtecilik" ve "nitelikli dolandırıcılık" suçlarından Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur (3 aydan 5 yıla kadar hapis cezası istemiyle). İşverene ayrıca her ay için asgari ücret tutarında idari para cezası kesilir.
e-Devlet Üzerinden Bu Kodları Mutlaka Kontrol Edin!
Gelecekte büyük bir sürprizle karşılaşmamak adına e-Devlet sistemi üzerinden "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ekranınızı düzenli olarak incelemeniz hayati önem taşıyor. Eğer hizmet dökümünüzde yer alan iş yerlerinin yanında "Ş" (Şüpheli), "K" (Kontrollü) veya "S" (Sahte) gibi harfler görüyorsanız, hizmetlerinizin inceleme altında olduğunu veya iptal edilebileceğini bilmeniz gerekiyor.
