Kamuoyunda "vatandaşlık maaşı" olarak adlandırılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için geri sayım başladı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde yürütülen yeni modelde, dar gelirli hanelere sunulacak destek miktarı artık bulunulan şehrin yaşam şartlarına ve alım gücüne göre değişkenlik gösterecek.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda devam eden ve il-ilçe bazlı etki analizlerini kapsayan hazırlıkların ekim ayında tamamlanması hedefleniyor.
Her Şehre Aynı Destek Verilmeyecek
Yeni sistemle birlikte tek tip sosyal yardım anlayışı sona eriyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 14 farklı kurumun iş birliğiyle yürütülen projede temel amacın, hanedeki her ferdin durumunu analiz ederek aileyi belirli bir refah seviyesine ulaştırmak olduğunu vurguladı.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan AK Parti kaynakları da yerel ihtiyaçların tek tek tespit edildiğini belirterek, örneğin İstanbul’da yaşamını sürdüren dar gelirli bir aile ile Bayburt’taki bir ailenin aynı yardım paketinden yararlanmayacağını ifade etti.
Yardımlar İhtiyaca Göre Şekillenecek
GETAD kapsamındaki destekler sadece nakit yardımıyla sınırlı kalmayacak. Bölgesel önceliklere göre bazı şehirlerde kira yardımı ön plana çıkarılacak, bazı bölgelerde ise gıda, doğalgaz, elektrik ve ısınma desteklerine ağırlık verilecek.
Sistem, mevcut tüm sosyal yardım programlarını tek bir çatı altında toplayarak fert başına asgari geliri garanti altına alan bütünleşik bir yapı sunacak. Desteğin tutarı belirlenirken hanedeki çocuk sayısı, yaşlı veya engelli bireylerin varlığı ile ebeveynlerin çalışma durumu gibi faktörler doğrudan dikkate alınacak.
İller Yaşam Maliyetine Göre Gruplandı
Çalışmalar kapsamında iller, ekonomik şartlarına ve yaşam pahalılığına göre sınıflara ayrıldı. Henüz taslak aşamasında olan ve analizlerin sürdüğü gruplandırma şu şekilde öne çıkıyor:
-
Çok Pahalı Şehirler: İstanbul, Muğla, Ankara, İzmir, Antalya.
-
Pahalı Şehirler: Bursa, Kocaeli, Mersin, Konya, Trabzon, Balıkesir, Aydın, Çanakkale, Yalova, Artvin, Edirne, Tunceli, Karabük, Kırklareli, Manisa, Ordu, Rize, Sakarya, Tekirdağ, Sinop, Bolu.
-
Orta Seviye Şehirler: Adana, Gaziantep, Kayseri, Samsun, Eskişehir, Erzurum, Şanlıurfa, Van, Hatay, Düzce, Kahramanmaraş, Afyonkarahisar, Niğde, Çorum, Isparta, Kırıkkale, Osmaniye, Giresun, Iğdır, Tokat, Uşak, Gümüşhane, Nevşehir, Amasya, Siirt, Zonguldak, Elazığ, Erzincan, Burdur, Kastamonu, Kütahya, Kırşehir, Batman, Bingöl, Bitlis.
-
Uygun ve Düşük Maliyetli Şehirler: Diyarbakır, Malatya, Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Bayburt, Hakkari, Karaman, Kars, Kilis, Muş, Şırnak, Yozgat, Aksaray.
İl grupları üzerindeki saha çalışmaları devam etmekte olup kesin kategoriler süreç tamamlandığında netleşecektir.
Başvurular Ne Zaman Başlayacak?
GETAD için başvuru takvimi, yasal ve idari düzenlemelerin tamamlanmasının ardından ilan edilecek. Bakan Göktaş'ın açıklamalarına göre, 2026 yılı içerisinde başlatılan pilot uygulamaların ardından sistemin aşamalı olarak tüm Türkiye'de faaliyete geçmesi planlanıyor.
